Een particuliere investeerder die in 2024 een PEA opent of een levensverzekering onderschrijft, bevindt zich in een veranderend regelgevend kader. De Raad van de Europese Unie heeft op 19 juni 2024 zijn standpunt aangenomen over de strategie voor detailinvesteringen, waarbij financiële producten moeten aantonen dat ze een goede prijs-kwaliteitverhouding bieden, beoordeeld op basis van hun kosten, prestaties en bijbehorende diensten. Het begrijpen van deze ontwikkelingen stelt investeerders in staat om sterkere allocatiekeuzes te maken.
Verplichting tot prijs-kwaliteitverhouding: wat verandert de Europese strategie voor detailinvesteringen
De strategie die door de Raad van de EU is aangenomen, introduceert een nieuw principe: elk investeringsproduct dat bestemd is voor particulieren moet bewijzen dat het een bewijsbare prijs-kwaliteitverhouding biedt. Concreet zijn de ESMA en de EIOPA verantwoordelijk voor het ontwikkelen van toezichtreferenties om de werkelijke kosten die de spaarder draagt te vergelijken.
Deze aanpak gaat verder dan de eenvoudige aanbeveling voor allocatie. Het verplicht distributeurs (banken, makelaars, online platforms) om te rechtvaardigen dat de in rekening gebrachte kosten de verwachte opbrengst niet onevenredig aantasten. Voor een portefeuille bestaande uit SCPI, aandelen of obligatiefondsen wordt transparantie over de kosten een selectiecriterium dat even zwaar weegt als de historische prestaties.
In de praktijk betekent dit dat het relevant is om, voordat men een multisupport levensverzekering of een gestructureerd product onderschrijft, de vergelijkende kostenoverzichten op de website Neo News finance te raadplegen, in plaats van te vertrouwen op een bruto rendement dat zonder context wordt weergegeven.
Regulering van financiële influencers en betrouwbaarheid van informatie
Frankrijk heeft op dit gebied een voorsprong genomen. Sinds de wet van 9 juni 2023 is de promotie via influencers van complexe financiële producten, crypto-activa en NFT’s verboden zonder de juiste toestemming. De Europese strategie voor detailinvesteringen voorziet in een uitbreiding van deze regulering op continentale schaal.
Onder de nieuwe Franse investeerders van 18 tot 24 jaar en de mensen met de laagste inkomens waren sociale media de belangrijkste bron van informatie over investeringen in 2024. Deze vaststelling vormt een structureel probleem: investeringsbeslissingen kunnen gebaseerd zijn op de viraliteit van een inhoud in plaats van op de geschiktheid voor het risicoprofiel van de spaarder.
De AMF heeft bovendien haar acties opgevoerd om frauduleuze aanbiedingen te bestrijden. Dit toezicht herinnert eraan dat het controleren van de vergunning van een tussenpersoon een vereiste blijft voordat men investeert.
Een onbetrouwbare aanbeveling herkennen
- De tussenpersoon of influencer vermeldt zijn regelgevende status (CIF, erkende beleggingsdienstverlener) niet in zijn publicaties.
- De inhoud belooft een gegarandeerd rendement of minimaliseert het risico op kapitaalverlies, wat in strijd is met de geldende regels voor financiële communicatie.
- Het gepromote product (binaire optie, exotisch crypto-actief, NFT) staat op de zwarte lijst van de AMF of is niet geregistreerd bij een Europese toezichthoudende autoriteit.
Gestructureerde producten en risicobeheer in een portefeuille 2024
Gestructureerde producten krijgen meer zichtbaarheid bij particuliere investeerders. Hun principe is gebaseerd op de combinatie van een onderliggende activa (aandelenindex, aandeel, aandelenmandje) met een gedeeltelijk of voorwaardelijk kapitaalbeschermingsmechanisme. In 2024 bieden verschillende emittenten gestructureerde producten met gegarandeerd kapitaal op termijn aan, maar deze garantie heeft alleen waarde als de emittent solvent blijft.
Het kredietrisico van de emittent bepaalt de soliditeit van de kapitaalgarantie. Een gestructureerd product uitgegeven door een toonaangevende Europese bank biedt niet hetzelfde niveau van veiligheid als een product dat is uitgegeven door een minder gekapitaliseerde speler. Voordat men onderschrijft, blijft het lezen van het Document met essentiële informatie (DIC) de meest nuttige stap.
Criteria om te controleren voordat men een gestructureerd product onderschrijft
- De kredietrating van de emittent, beschikbaar op de productfiches of bij de ratingbureaus.
- Het scenario van maximale verlies: sommige structuren voorzien in een totaal verlies van het kapitaal als de onderliggende waarde een gedefinieerde drempel overschrijdt.
- De instap-, beheer- en vervroegd uittredingskosten, die het netto rendement aanzienlijk kunnen verlagen.
- De blokkeringstermijn van het kapitaal, vaak variërend van enkele maanden tot enkele jaren, afhankelijk van het product.
Vastgoedmarkt en SCPI: de allocatie aanpassen aan de rentecontext
De vastgoedmarkt ondergaat een aanpassingsfase als gevolg van de evolutie van de rentetarieven. Voor SCPI hebben de inzamelingen en de waarderingen van aandelen variabele correcties ondergaan, afhankelijk van de beheerders. De korting tussen de inschrijvingsprijs en de herbouwwaarde is een indicator om in de gaten te houden om te beoordelen of een SCPI al rekening houdt met de daling van de marktwaarden van zijn portefeuille.
In een gediversifieerde portefeuille speelt het vastgoeddeel (SCPI, OPCI, beursgenoteerde vastgoedbedrijven) een rol van regelmatige opbrengst via de uitgekeerde huren. Daarentegen blijft de kapitaalcomponent gevoelig voor rentecycli. De afweging tussen papiervastgoed en obligatiebeleggingen op termijn hangt af van het netto rendement dat na kosten en belastingen wordt aangeboden, niet alleen van het bruto weergegeven tarief.
Een technisch punt dat vaak over het hoofd wordt gezien, betreft de liquiditeit van SCPI-aandelen. In tegenstelling tot beursgenoteerde aandelen kan de verkoop van aandelen enkele weken of zelfs maanden duren in periodes van lage vraag. Deze beperking in de allocatiebeheer opnemen voorkomt dat men vast komt te zitten op het moment dat er behoefte aan liquiditeit ontstaat.
Het Europese regelgevend kader, de regulering van informatiekanalen en de transparantie over kosten hertekenen het investeringslandschap in 2024. De rigoureuze vergelijking van kosten, het controleren van vergunningen en het lezen van reglementaire documenten blijven de meest effectieve stappen om een portefeuille te beschermen, ongeacht de gekozen investering.
